KINH MA HA BÁT NHÃ BA LA MẬT QUYỂN THỨ MƯỜI BỐN

KINH MA HA BÁT NHÃ BA LA MẬT QUYỂN THỨ MƯỜI BỐN
Hán dịch: Pháp sư Cưu Ma La Thập
Việt dịch: Tỳ kheo Thích Trí Tịnh
PHẨM THÁN TỊNH THỨ BỐN MƯƠI HAI

Ngài Xá Lợi Phất thưa: Bạch đức Thế Tôn! Bát nhã ba la mật thanh tịnh này đối với các pháp không chỗ thọ nhận!”.
Đức Phật nói: “Vì rốt ráo thanh tịnh vậy".
Ngài Xá Lợi Phất thưa: "Tại sao Bát nhã ba la mật thanh tịnh đối với các pháp không chỗ thọ nhận?”.
Đức Phật nói: "Vì pháp tính bất động nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh này không chỗ thọ nhận đối với các pháp”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Ngã thanh tịnh nên sắc thanh tịnh mà rốt ráo thanh tịnh?".
Đức Phật nói: "Vì ngã vô sở hữu nên sắc vô sở hữu mà rốt ráo thanh tịnh".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Ngã thanh tịnh nên thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh!”.
Đức Phật nói: "Vì rốt ráo thanh tịnh vậy",
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Do cớ gi ngã thanh tịnh nên thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh mà rốt ráo thanh tịnh?".
Đức Phật nói: "Vì ngã vô sử hữu nên thọ, tưởng hành, thức vô sở hữu mà rốt ráo thanh tịnh”
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Ngã thanh tịnh nên sáu ba la mật, tứ nỉệm xứ nhẫn đến mười tám pháp bất cộng thanh tịnh!" Đức Phật nói "Vì rốt ráo thanh tịnh vậy.
Tại sao vậy?
Vì ngã vô sở hữu nên sáu ba la mật nhẫn đến mười tám pháp bất cộng vô sở hữu mà rốt ráo thanh tịnh
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Ngã thanh tịnh nên quả Tu Đà Hoàn nhẫn đến Phật đạo thanh tịnh!”.
Đức Phật nói: ”Vì rốt ráo thanh tịnh vậy.
Tại sao vậy?
Vì tự tướng không vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Ngã thanh tịnh nên nhất thiết trí thanh tịnh!”. Đức Phật nói: "Vì rốt ráo thanh tịnh vậy.
Tại sao vậy?
Vì vô tướng vô niệm vậy?”
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Do hai thanh tịnh nên vô đắc, vô trước là thanh tịnh!".
Đức Phật nói: "Vì rốt ráo thanh tịnh vậy.
Tại sao vậy?
Vì vô cấu, vô tịnh vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Ngã vô biên nên sắc, thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh!".
Đức Phật nói: "Vì rốt ráo thanh tịnh vậy.
Tại sao vậy?
Vì rốt ráo không và vô thỉ không vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Nếu đại Bồ Tát có thể biết như vậy thời gọi là đạỉ Bồ Tát Bát nhã ba la mật!".
Đức Phật nói: "Vì rốt ráo thanh tịnh vậy.
Tại sao vậy?
Vì biết đạo chủng vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Đại Bồ Tát thật hành Bát nhã ba la mật, do sức phương tiện nên nghĩ rằng sắc chẳng biết sắc, thọ, tưởng, hành, thức chẳng bỉết thọ, tưởng, hành, thức, pháp quá khứ chẳng biết pháp quá khứ, pháp vị lai chẳng biết pháp vị lai, pháp hiện tại chẳng biết pháp hiện tại”.
Đức Phật nói: "Đại Bồ Tát thật hành Bát nhã ba la mật, do sức phương tiện nên chẳng nghĩ tôi bố thí cho người, cũng chẳng nghĩ rằng tôi trì giới, trì giới như vậy, tôi nhẫn nhục, tu nhẫn nhục như vậy, tôỉ tinh tấn, tinh tấn như vậy, tôi nhập thiền, nhập thiền như vậy, tôi tu trí huệ, tu trí huệ như vậy, tôi được phước đức, được phước đức như vậy.
Đại Bồ Tát này cũng chẳng nghĩ rằng tôi sẽ vào trong bậc Bồ Tát, tôi sẽ thanh tịnh Phật độ, thành tựu chúng sinh, tôi sẽ được nhất thỉết chủng trí.
Này Tu Bồ Đề! Đại Bồ Tát này thật hành Bát, nhã ba la mật, do phương tiện lực nên không có những nhớ tưởng phân biệt, vì là nội không, ngoại không, nội ngoại không, không không, đại không, đệ nhất nghĩa không, hữu vi không, vô vi không, tất cánh không, vô thỉ không, tán không, tính không, chư pháp không, tự tướng không vậy.
Này Tu Bồ Đề! Đây gọi là đại Bồ Tát thật hành Bát nhã ba la mật, do phương tiện lực nên được vô ngại".
Thiên Đế Thích Đề Hoàn Nhân hỏi Ngài Tu Bồ Đề: "Thế nào là thiện nam tử cầu Bồ Tát đạo có pháp chướng ngại?".
Ngài Tu Bồ Đề nói: "Này Kiều Thi Ca! Có những thiện nam, thiện nữ cầu Bồ Tát đạo mà nắm lấy tâm tướng. Những là nắm lấy tướng Đàn na ba la mật, nắm lấy tướng Thi la ba la mật nhẫn đến tướng Bát nhã ba la mật, nắm lấy tướng nội không nhẫn đến tướng vô pháp hữu pháp không, nắm lấy tướng tứ niệm xứ nhẫn đến tướng bát thánh đạo, nắm lấy tướng thập lực nhẫn đến tướng mười tám pháp bất cộng, nắm lấy tướng chư Phật, nắm lấy tướng thiện căn của chư Phật gieo trồng. Đem tướng nắm lấy tất cả phước đức hòa hợp đó hồi hướng Vô thượng Bồ đề. Đây là pháp chướng ngại của thiện nam, thiện nữ cầu đạo Bồ Tát.
Dụng pháp trên đây thời chẳng thể vô ngại thật hành Bát nhã ba la mât.
Tại sao vậy?
Vì tướng sắc, thọ, tưởng, hành, thức chẳng thể hồi hướng, nhẫn đến tướng nhất thiết chủng trí chẳng hồi hướng.
Này Kiều Thi Ca! Nếu giáo hóa cho người đến Vô thượng Bồ đề, đại Bồ Tát phải giáo hóa thiệt tướng của tất cả pháp.
Thiện nam, thiện nữ nếu cầu đạo Bồ Tát, lúc thật hành Đàn na ba la mật, chẳng nên phân biệt rằng tôi thí cho, tôi trì giới, tôi nhẫn nhục, tôi tinh tấn, tôi nhập thiền, tôi trí huệ, chẳng nên phân biệt rằng tôi tu nội không đến tôi tu vô pháp hữu pháp không, tôi tu tứ niệm xứ đến pháp bất cộng nhẫn đến Vô thượng Bồ đề.
Nếu giáo hóa Vô thượng Bồ đề như vậy, thời tự mình không sai lầm cũng như chỗ thuyết pháp của đức Phật, làm cho thiện nam, thiện nữ xa lìa tất cả pháp chướng ngại".
Đức Phật khen Ngài Tu Bồ Đề: "Lành thay, lành thay! Đúng như lời của ông nói về những pháp chướng ngại cho chư Bồ Tát.
Nay ông lại lắng nghe tướng chướng ngại vi tế.
Có thiện nam, thiện nữ phát tâm Vô thượng Bồ đề nắm lấy tướng để tưởng chư Phật.
Này Tu Bồ Đề! Những tướng có thế có, thời đều là tướng chướng ngại.
Lại đối với chư Phật, từ lúc phát tâm đến lúc pháp trụ, có bao nhiêu thiện căn, các thiện nam, thiện nữ này nắm lấy tướng mà tưởng nhớ, rồi hồi hướng Vô thượng Bồ đề.
Này Tu Bồ Đề! Những tướng có được thời đều là tướng chướng ngại.
Lại đối với những thiện căn của chư Phật, của đại đệ tử, của những chúng sinh khác, mà nắm lấy tướng hồi hướng Vô thượng Bồ đề.
Này Tu Bồ Đề! Những tướng có được thời đều là tướng chướng ngại.
Tại sao vậy?
Chẳng nên nắm lấy tướng để tưởng niệm chư Phật. Cũng chẳng nên nắm lấy tướng đế tưởng niệm thiện căn của chư Phật".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Bát nhã ba la mật này rất sâu!"
Đức Phật nói: "Vì tất cả pháp thường ly vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Tôi phải kính lễ Bát nhã ba la mật".

PHẨM VÔ TÁC THỨ BỐN MƯƠI BA

Lúc đó Thiên Đế hỏi Ngài Tu Bồ Đề: "Nếu đại Bồ Tát tu tập Bát nhã ba la mật là tu tập pháp gì?".
Ngài Tu Bồ Đề bảo Thiên Đế: "Này Kiều Thi Ca! Đại Bồ Tát này tu tập Bát nhã ba la mật là tu tập không".
Thiên Đế bạch Phật: "Bạch đức Thế Tôn! Nếu thiện nam, thiện nữ thọ trì Bát nhã ba la mật này và thân cận, đọc tụng, giải thuyết, chính ức niệm, thời tôi phải thủ hộ những gì?".
Ngài Tu Bồ Đề hỏi Thiên Đế: "Này Kiều Thi Ca! Ngài có pháp gì có thể thủ được chăng?".
Thiên Đế nói: "Không! Bạch Đại Đức! Tôi chẳng thấy pháp gì có thể thủ hộ được".
Ngài Tu Bồ Đề nói: "Nếu thiện nam, thiện nữ tu hành đúng như lời Phật dạy trong Bát nhã ba la mật, thời chính là thủ hộ. Nghĩa là thường tu hành đúng như lời Phật dạy trong Bát nhã ba la mật mà chẳng xa rời, thời hoặc người hay phi nhân không làm hại được thiện nam, thiện nữ này.
Phải biết rằng thiện nam, thiện nữ này chẳng xa rời Bát nhã ba la mật.
Này Kiều Thi Ca! Nếu ai muốn thủ hộ hàng Bồ Tát tu hành Bát nhã ba la mật, thời là muốn thủ hộ hư không.
Này Kiều Thi Ca! Ý Ngài nghĩ sao? Ngài có thể thủ hộ mộng, diêm, ảnh, hưởng, ảo, hóa được chăng?".
Thiên Đế nói: "Không thể thủ hộ được".
Ngài Tu Bồ Đề nói: "Nếu ai muốn thủ hộ chư Bồ Tát tu hành Bát nhã ba la mật thời cũng như vậy. Chỉ luống nhọc nhằn thôi.
Này Kiều Thi Ca! Ngài có thể thủ hộ chỗ biến hóa của chư Phật chăng?”,
Thiên Đế nói: "Tôi chẳng thủ hộ được".
Ngài Tu Bồ Đề nói: "Nếu ai muốn thủ hộ chư Bồ Tát thật hành Bát nhã ba la mật thời cũng như vậy."
Này Kiều Thi Ca! Có thể thủ hộ pháp tính, thật tế, pháp như, bất tư nghì tính chăng?".
Thiên Đế nói: "Không thể thủ hộ được".
Ngài Tu Bồ Đề nói: "Nếu có ai muốn thủ hộ chư Bồ Tát thật hành Bát nhã ba la mật thời cũng như vậy".
Thiên Đế hỏi: "Thưa Ngài Tu Bồ Đề! Thế nào đại Bồ Tát thật hành Bát nhã ba la mật thấy biết các pháp như mộng, như diêm, như ảnh, như ảo, như hóa? Thế nào chư đại Bồ Tát như chỗ mình thấy biết nên chẳng quan niệm mộng, chẳng quan niệm là mộng, chẳng quan niệm dùng mộng, chẳng quan niệm tôi mộng?
Như mộng với diêm, ảnh, hưởng, ảo và hóa cũng vậy".
Ngài Tu Bồ Đề nói: "Này Kiều Thi Ca! Nếu đại Bồ Tát thật hành Bát nhã ba la mật, chẳng quan niệm sắc, chẳng quan niệm là sắc, chẳng quan niệm dùng sắc, chẳng quan niệm sắc với tôi, thời đại Bồ Tát này cũng có thể chẳng quan niệm mộng, chẳng quan niệm là mộng, chẳng quan niệm dùng mộng, chẳng quan niệm tôi mộng, nhẫn đến ảo và hóa cũng vậy.
Nếu đại Bồ Tát nhẫn đến nhất thiết trí, chẳng quan niệm nhất thiết trí, chẳng quan niệm là nhất thiết trí, chẳng quan niệm dùng nhất thiết trí, chẳng quan niệm nhất thiết trí của tôi, thời đại Bồ Tát cũng có thể nhẫn đến chẳng quan niệm hóa, chằng quan niệm là hóa, chẳng quan niệm dùng hóa, chẳng quan niệm hóa của tôi.
Này Kiều Thi Ca! Đại Bồ Tát như vậy biết các pháp như mộng, như diêm, như ảnh, như hưởng, như ảo, như hóa".
Bấy giờ do thần lực của Phật, nên trong Đại thiên thế giới, các hàng Trời Tứ Thiên Vương, Trời Đao Lợi, Trời Dạ Ma, Trời Đâu Suất, Trời Hóa lạc, Trời Tha Hóa Tự Tại, Trời Phạm Thiên, Trời Phạm Phụ, Trời Phạm Chúng, Trời Đại Phạm, Trời Thiểu Quang, nhẫn đến Trời Tịnh Cư, tất cả những hàng Trời này đem hương chiên đàn cõi Trời rải trên đức Phật, cùng nhau đến chỗ Phật, đầu mặt lạy chân Phật, rồi đứng qua một phía.
Do thần lực của Phật, nên những hàng Trời này đều thấy ngàn đức Phật phương Đông thuyết pháp, cùng tướng dạng như vậy, danh hiệu như vậy, giảng nói phẩm Bát nhã ba la mật này, chư Tỳ Kheo đều tên Tu Bồ Đề, người gạn hỏi phẩm Bát nhã ba la mật đều tên Thích Đề Hoàn Nhân.
Như phương Đông, chín phương kia cũng đều hiện ngàn đức Phật như vậy.
Đức Phật bảo Ngài Tu Bồ Đề: "Thời kỳ Di Lặc Đại Bồ Tát chứng Vô thượng Bồ đề Chính đẳng Chính giác, cũng sẽ nói Bát nhã ba la mật tại chỗ này. Chư đại Bồ Tát trong Hiền kiếp, lúc chứng Vô thượng Bồ cũng ở tại chỗ này mà nói Bát nhã ba la mật".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Lúc Ngài Di Lặc Bồ Tát thành Phật, dùng tướng gì, nhân gì, nghĩa gì mà nói nghĩa Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Này Tu Bồ Đề! Lúc Di Lặc Bồ Tát chứng Vô thượng Bồ đề sẽ thuyết pháp như vầy:
Sắc chẳng phải thường, chẳng phải vô thường.
Sắc chẳng phải khổ, chẳng phải lạc.
Sắc chẳng phải ngã, chẳng phải vô ngã.
Sắc chẳng phải phải tịnh, chẳng phảỉ bất tịnh.
sắc chẳng phải hệ phược, chẳng phải giải thoát,
Sắc chẳng phải quá khứ, chẳng phải vị lai, chẳng phải hiện tại.
Sắc rốt ráo thanh tịnh.
Thọ, tưởng, hành và thức nhẫn đến nhất thiết trí cũng như vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Bát nhã ba la mật này thanh tịnh?”.
Đức Phật nói: "Này Tu Bồ Đề! Vì sắc thanh tịnh nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh. Vì thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Thế nào vì sắc, thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh?”.
Đức Phật nói: "Này Tu Bồ Đề! Nếu sắc chẳng sinh, chẳng diệt, chằng cấu, chẳng tịnh, thời gọi là sắc thanh tịnh. Nếu thọ, tưởng, hành, thức chẳng sinh, chẳng diệt, chẳng cấu, chẳng tịnh, thời gọi là thọ, tưởng, hành, thức thanh tịnh.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bạch đức Thế Tôn! Thế nào vì hư không thanh tịnh nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh?".
Đức Phật nói: "Này Tu Bồ Đề! Vì hư không chẳng sinh, chẳng diệt nên thanh tịnh. Bát nhã ba la mật cũng vậy.
Lại này Tu Bồ Đề! Vì sắc chẳng nhiễm ô nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh. Vì thọ, tưởng, hành, thức chẳng nhiễm ô nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh.
Tại sao vậy?
Này Tu Bồ Đề! Như hư không chẳng thể nắm lấy được nên hư không thanh tịnh. Vì hư không thanh tịnh nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh.
Lại này Tu Bồ Đề! Vì hư không có thể thuyết minh nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh.
Tại sao vậy?
Nhân trong hư không hai âm thanh xuất phát
Như hư không, vì Bát nhã ba la mật có thể thuyết minh nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh.
Như hư không vì không chỗ thuyết minh được nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh.
Này Tu Bồ Đề! Lại như hư không vì chẳng thể được nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh.
Tại sao vậy?
Như hư không vì không chỗ được nên hư không thanh tịnh, Bát nhã ba la mật cũng không chỗ được nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh.
Lại này Tu Bồ Đề! Vì tất cả pháp chẳng sinh, chẳng diệt, chằng cấu, chẳng tịnh nên Bát nhã ba la mật thanh tịnh.
Tại sao vậy?

PHẨM KHẮP CA NGỢI TRĂM BA LA MẬT THỨ BỐN MƯƠI BỐN

Đức Phật nói: "Vì rốt ráo rỗng không vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bất hoại ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tất cả pháp bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Không bỉ ngạn ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì không danh, không thân vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Không đại chúng ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì thở ra, thở vào bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bất khả thuyết ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì giác quán bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô danh ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì thọ, tưởng, hành, thức bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bất khứ ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tất cả pháp bất lai vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Không di chuyển ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tất cả pháp không thể nép phục vậy".
Đức Phật nói: “Vì tất cả pháp rốt ráo tận vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Bất sinh ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Đức Phật nói: “Vì tất cả pháp bất diệt vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Bất diệt ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Đức Phật nói: “Vì tất cả pháp bất sinh vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Vô tác ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Đức Phật nói: “Vì tác giả bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô tri ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Đức Phật nói: "Vì tri giả bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Bất đáo ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Đức Phật nói: “Vì sinh tử bất khả đắc vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Bất thất ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Đức Phật nói: "Vì tất cả pháp chẳng mất vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Mộng ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Hưởng ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì người nghe tiếng bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Ảnh ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì bóng mặt trong gương bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Dương diệm ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì dòng nước bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Ảo ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì sự ảo thuật bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bất cấu ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì các phiền não bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô tịnh ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì các phiền não hư dối vậy".
Đức Phật nói: "Vì xứ sở bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bất hí luận ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tất cả hí luận phá hoại vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bất niệm ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tất cả niệm phá hoại vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bất động ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì pháp tính thường trụ vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô nhiễm ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì biết tất cả pháp vọng giải vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bất khởi ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tất cả pháp vô phân biệt vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Tịch diệt ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tất cả pháp tướng bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô dục ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì dục bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô sân ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì sân khuể bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô si ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì vô minh hắc ám dứt diệt vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô phiền não ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì phân biệt ức tưởng hư vọng vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô chúng sinh ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì chúng sinh vô sử hữu vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô đoạn ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì các pháp chẳng sính khởi vậy".
Ngài Tụ Bồ Đề thưa: "Vô nhị biên ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì không nhị biên vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bất phá bà la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tất cả pháp chẳng rời lìa nhau vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bất thủ ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì vượt hơn bậc Thanh văn, Bích Chi Phật vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bất phân biệt ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Đức Phật nói: “Vì các vọng tưởng bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô lượng ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì các pháp hạn lượng bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Hư không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tất cả pháp vô sở hữu vậy". Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô thường ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Đức Phật nói: "Vì tất cả pháp bất khả đắc vậy’.
Đức Phật nói: "Vì tất cả pháp chẳng sinh vậy
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Nội không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì nội pháp bất khả đắc vậy,
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Ngoại không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì ngoại pháp bất khả đắc vậy,
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Nội ngoại không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì nội ngoại pháp bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Không không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì pháp không không bất khả đắc vậy.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Đại không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tất cả pháp bất khả đắc vậy"
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Đệ nhất nghĩa không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".

Đức Phật nói: "Vì Niết Bàn bất khả đắc vậy"
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Hữu vi không ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Đức Phật nói: “Vì pháp hữu vi bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô vi không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: “Vì pháp vô vi bất khả đắc vậy”. Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Tất cánh không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: “Vì các pháp rốt ráo bất khả đắc vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô thỉ không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: “Vì các pháp vô thỉ bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Tính không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tán pháp bất khả đắc vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Tính không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì hữu vi vô vi tính bẫt khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Chư pháp không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: “Vì tất cả pháp bất khả đắc vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: 'Vô sở đắc không ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Đức Phật nói: “Vì vô sở hữu vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Tự tướng không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: “Vì vô pháp bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Hữu pháp không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì hữu pháp bất khả đắc vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô pháp hữu pháp không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: “Vì vô pháp và hữu pháp đều bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Niệm xứ ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: “Vì thân, thọ, tâm và pháp bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Chính cần ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: “Vì pháp thiện và pháp bất thiện bất khả đắc vậy".
Đức Phật nói: "Vì bốn như ý túc bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Cần ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì ngũ căn bất khả đạc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Lực ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì ngũ lực bất khả đắc vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Giác ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì thất giác phần bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Đạo ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì bát thánh đạo phần bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô tác ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì vô tác bất khả đắc vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Không ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì không tướng bất khả đắc vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Vô tướng ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tướng tịch diệt bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bội xả ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Đức Phật nói: "Vì bất bội xả bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Định ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì cửu thứ đệ định bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Đàn na ba la mật là Bát nhã ba la mật?"
Đức Phật nói: "Vì xan tham bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Thi la ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì phá giới bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Sằn đề ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì nhẫn và chẳng nhẫn đều bất khả đắc vậy".
Đức Phật nói: "Vi giải đãi và tinh tấn đều bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Thiền na ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì định và loạn đều ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Bát nhã ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì ngu si và trí huệ đều bất khả đắc vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Thập lực ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: “Vì tất cả pháp chẳng thế khuất phục vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Tứ vô sở úy ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: “Vì đạo chủng trí chẳng mất vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Vô ngại trí ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: “Vì tất cả pháp không chướng, không ngại vậy".
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Phật pháp ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì vượt hơn tất cả pháp Vậy
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Như thiệt thuyết ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tất cả lời nói đều như thiệt vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: “Tự nhiên ba la mật là Bát nhã ba la mật?".
Đức Phật nói: "Vì tự tại trong tất cả pháp vậy”.
Ngài Tu Bồ Đề thưa: "Phật ba la mật là Bát nhã ba la mật?”.
Đức Phật nói: "Vì biến nhất thiết chủng trí vậy”.