PHẨM THỨ BA MƯƠI - ĐỊA NGỤC (tiếp theo)

PHẨM THỨ BA MƯƠI - ĐỊA NGỤC (tiếp theo)
PHẬT KHUYÊN DỨT BẢY VỊ TỲ KHEO THỐI CHÍ

Xưa có bảy Tỳ-kheo vào núi học đạo ròng rã mười hai năm rồi mà chẳng có kết quả. Họ cùng bàn : Học đạo khó quá, hủy thân giữ giới, chẳng quản lạnh rét khổ cực, trọn đời đi xin ăn, chịu nhục đã quá nhiều, mà đạo, đâu chẳng thấy,, .tội lỗi vẫn khó trừ, cứ như thế này thì cực nhọc không công mà rồi ra sẽ bỏ xác nơi núi cao rừng thẳm. Chi bằng trở về lo tạo cửa nhà, lấy vợ sanh con, lập nghiệp-làm giàu, vui lòng khoái ý thì khỏi lo hậu sự.
Bàn xong, bảy ông đồng bỏ động xuống núi. Ở xa, Phật vẫn biết và không khỏi than thở: Tất cả bảy Tỳ-kheo đều là người đáng độ, chẳng nhẫn cái khổ nhỏ ắt đọa vào địa ngục thật đáng thương vậy ! Tức thờỉ Phật hóa làm một Sa-môn, đến chặn đường bảy ông và nóì :
- Các ông học đạo đã lâu, nay sao lại bỏ ?
Bảy ông Tỳ-kheo đáp :
Học đạo nhọc khổ, rễ tội khó đào, tới bữa chia nhau đi xin ăn, bị nhục đã nhiều, không kham chịu nữa. Vả lại, đây là rừng núi, có ai đâu mà mỗi ngày cúng dường để bát. Chúng tôi đã nhiều năm giồi mài gìn giữ khốn khổ nhọc nhằn mà dạo vẫn chưa thấy. Vì vậy chúng tôi quyết trở về nhà, làm ăn giàu có rồi chừng già sẽ tu trở lại.
Ông Sa-môn nói :
- Xin quý ông dừng lại một chút, tôi có điều muốn nói. Tất cả chúng ta đều biết mạng sống không thường còn, ngày không bảo đảm được đêm còn, học đạo tuy khó, nhưng trước khổ mà sau vui. Đời sống tại nhà là đời sống khổ cực, ức kiếp không dứt, vợ con dầu có, khổ ai nấy chịu, vợ con đâu thể chia sớt với mình. Lấy dục vọng cầu vui sướng mà mong không gặp một hoạn nạn nào thì chẳng khác muốn trị bệnh mà uống thuốc độc, mỗi ngày mỗi thêm, làm hại sức khỏe. Ba cõi vì có hình cho nên phải có ưu sầu, Chỉ có lòng tin kiên cố giữ giới và tinh tấn cầu đạo không lười biếng nản chí mới vĩnh đoạn khổ não.
Nói tới dây, Sa-môn hiện lại thân Phật, hào quang sáng rực vòi vọi, miệng đọc bài kệ :
Học nan xả tội nan
Cư tại gia diệc nan
Hội chỉ đồng lợi nan
Gian nan vô quá hữu
Tỳ-kheo khất cầu nan
Hà khả tự bất miễn
Tinh tấn đắc tự nhiên
Chung vô dục ư nhơn
Hữu tin tắc giới thành
Tùng giới đa trí bửu
Diệc tùng đắc hài ngẫu
Tại sở kiến cúng dường
Nhứt tọa nhứt xứ ngọa
Nhứt hành bất phóng dật
Thủ nhứt dĩ chánh tâm
Tâm lạc cư thọ gian. Học khó bỏ tội khó
Sống tại nhà cũng khó
Sum họp quanh của tiền
Gian nan không gì hơn
Tỳ-kheo xin ăn khó
Chớ sao chẳng tự gắng
Tinh tấn được tự nhiên
Rồi không cầu gì cả
Cớ tín thì giới thành
Do giới giàu trí báu
Thêm duyên may bất ngờ
Từ xa người đến cúng
Dầu ngồi dầu nằm làm
Ý gìn không phóng túng
Ý mội để sửa tâm
Tâm vui thì tu được .
Bảy vị Tỳ-kheo thấy thân tướng của Phật lại nghe được bài kệ, xấu hổ sợ sệt, năm vóc gieo xuống đất, đầu mọp trên chân Phật, gìn lòng hối lỗi, làm lễ rồi trở về hang động, thí thân tinh tấn, gẫm suy nghĩa kệ. Từ ấy, giữ tâm ngay thẳng, đóng cửa năm quan, bên trong vắng lặng, đặng quả A-la-hán.